تا همدان پيش آمدند و انگليسها از جنوب و از طرف مشرق تا قائنات شتافتند و در طول جنگ دولت ايران دو مرتبه تصميم بتغيير پايتخت گرفت . بازى سرنوشت چنين خواست كه ميان دو پادشاهيكه در طول دو جنگ بين الملل بر ايران سلطنت ميكردند وجه تشابه عجيبى موجود باشد هردو جوان ، هر دو تحصيل كرده ، هر دو براى سلطنت تربيت يافته ، در عهد هردو ايران تحت اشغال ارتش اجنبى قرار گرفت پدران هردو از سلطنت خلع شدند پدر اولى بواسطه تمايل به بيگانگان و پدر دومى بدليل سرسختى در مقابل اجانب از تخت فرود آمدند سلطان احمد شاه قاجار مصداق « و من يشابه ابه فما ظلم » واقع نشد و خيانتى بايران ننمود اما جوانى سست و تن‌پرور بود در صورتى كه محمد رضا شاه پهلوى ورزشكار و فعال و فداكار است هردو تيزهوش و سريع الانتقال بوده و دومى خود را عميق‌تر نشان داده با نرمى خويش رجال عالم را بحيرت آورده است . در غائله آذربايجان چنان بىتابى و بىآرامى از خود بروز داد كه گوئى ميخواهند يك قطعه گوشت بدن او را قطع كنند در صورتى كه هفتمين شاه قاجار تنها به وطن‌پرستى منفى اكتفا نموده و در برابر مخاطرات طاقت ايستادگى نداشته راحتى در ديار بيگانگان را به سختى در ميان هموطنان ترجيح داد . ژزف مرنار و ساير مستشاران بلژيكى در وسط قوام السلطنه وزير ماليه دست راست او مرنار خزانه‌دار كل و دست چپ فهيم الملك معاون وزارت ماليه قرار دارند .